Analysis of the Effectiveness of Social Assistance Policies in Reducing Social Inequality in Indonesia
Abstract
Social inequality is one of the main challenges in development in Indonesia, reflected not only in differences in income levels but also in unequal access to economic resources, education, health, and opportunities for social mobility. In an effort to address this problem, the government has developed various social protection policies, one of which is through social assistance programs aimed at supporting poor and vulnerable groups. This study aims to analyze the effectiveness of social assistance policies in reducing social inequality in Indonesia from a public policy analysis perspective. This study uses a qualitative approach with a library research method sourced from academic books, scientific journal articles, government policy reports, and various official documents relevant to social assistance policies in Indonesia. Data analysis techniques are carried out descriptively and analytically by examining the relationship between policy design, program implementation, and their impact on reducing social inequality. The results show that social assistance policies have an important contribution in strengthening the economic resilience of the poor, maintaining minimum household consumption levels, and increasing access to basic needs. However, the effectiveness of these policies is still influenced by various factors, such as the accuracy of beneficiary targeting, institutional capacity in program implementation, the quality of governance, and the integration of policies with community economic empowerment programs. Therefore, strengthening socioeconomic data systems, improving institutional coordination, utilizing information technology, and implementing evidence-based policy approaches are crucial steps to increase the effectiveness of social assistance policies as instruments for reducing social inequality in Indonesia.
Keywords
Full Text:
PDFReferences
A.F, Fauzan Faza, De Muhammad malkadani, Muhammad Devito, Riyan Abdul Aziz, Muhammad Rivan. 2023. “Teori Hukum Dan Keadilan Menurut Karl Max.” Praxis: Jurnal Filsafat Terapan 1(1):1–12. doi: 10.11111/praxis.xxxxxxx.
Abbas, Ersis Warmansyah, Muhammad Rezky Noor Handy, Rizky M. Shaleh, and Noorya Tasya Febrylia Witari Hadi. 2020. “Ecotourism of Martapura River Banjarmasin as a Learning Resources on Social Studies.” The Innovation of Social Studies Journal 1(2):111. doi: 10.20527/iis.v1i2.2024.
Amalia, Ayu Diah. 2015. “Modal Sosial Dan Kemiskinan.” Sosio Informa 1(3):310–23. doi: 10.33007/inf.v1i3.166.
Arif, Syafrudin. 2010. “Redistribusi Keuangan Islam.” Jurnal Ekonomi Islam La Riba 4(2003):85–115.
Aulia, Ajeng Hijriatul, Risna Wendy Wiraganti, Aldo Yanuarto, and Aji Santoso. 2025. “Implikasi Hukum Atas Kenaikan PPN Pada Barang Mewah.”
Bimp-eaga.asia. 2023. “Indonesia Needs to Strengthen Startup Ecosystem to Ensure More Companies Survive the ‘Valley of Death.’” Retrieved (https://bimp-eaga.asia/article/indonesia-needs-strengthen-startup-ecosystem-ensure-more-companies-survive-valley-death#:~:text=introducing programs for startups and,incubator programs to support them).
Bustamam, Nawarti, Shinta Yulyanti, and Kantthi Septiana Dewi. 2021. “Analisis Faktor – Faktor Yang Mempengaruhi Indikator Kesejahteraan Masyarakat Di Kota Pekanbaru.” Jurnal Ekonomi KIAT 32(1):85–92. doi: 10.25299/kiat.2021.vol32(1).7677.
Fatiya Diana Wulandari Putri, Angella Yunita Azarah, and Rahmasari Dwi Agustina. 2023. “Peran Perangkat Desa Dalam Menjaga Stabilitas Sosial Dan Memberikan Pelayanan Publik Di Desa Jubung.” Khatulistiwa: Jurnal Pendidikan Dan Sosial Humaniora 3(4):230–47. doi: 10.55606/khatulistiwa.v3i4.2436.
Habibullah, Habibullah. 2019. “Inklusi Keuangan Dan Penurunan Kemiskinan: Studi Penyaluran Bantuan Sosial Non Tunai.” Sosio Informa 5(1):38–50. doi: 10.33007/inf.v5i1.1657.
Hendrianto, Hendrianto, Juhaya S. Praja, and Nurrahman. 2021. “Sharia Philosophy Correlation and the Islamic Economic Philosophy.” Economit Journal: Scientific Journal of Accountancy, Management and Finance 1(1):12–20. doi: 10.33258/economit.v1i1.370.
Herlina, Besse, Syamsiar Syamsiar, and Mustaking Mustaking. 2025. “Ethics-Driven Digital Learning Governance in the Civil Service.” Jurnal Manajemen Pelayanan Publik 9(3):741–62. doi: 10.24198/jmpp.v9i3.65153.
Honggara, Albert, and Jamaluddin Jamaluddin. 2024. “Pengaruh Kinerja Keuangan Daerah Terhadap Kesejahteraan Masyarakat Di Kabupaten/Kota Se-Provinsi Kalimantan Tengah Tahun 2020 Dan 2021.” Journal of Culture Accounting and Auditing 3(1):1. doi: 10.30587/jcaa.v3i1.7343.
Ilham, Deden Ilham Rahmani. 2023. “Tantangan Dan Harmoni Antara Keadilan Dan Kepastian Dalam Pemilu Serentak Di Indonesia.” JURNAL SULTAN: Riset Hukum Tata Negara 2(1):54–60. doi: 10.35905/sultanhtn.v2i1.5620.
Izzatul Dienillah, An Nisaa, and Barianto Nurasri Sudarmawan. 2022. “Pengaruh Penyaluran Dana Zis Dan Pajak Terhadap Ketimpangan Di Indonesia.” Jurnal Tabarru’: Islamic Banking and Finance 5(2):457–64. doi: 10.25299/jtb.2022.vol5(2).9559.
Khabib Solihin, Siti Nur Ami’in, Puji Lestari. 2019. “Maqashid Shariah Sebagai Alat Ukur Kinerja Bank Syariah Telaah Konsep Maqasid Sharia Index (MSI) Asy-Syatibi.” LAA MAISYIR 6(2).
Kristiana, Yustisia, Theodosia C. Nathalia, and Universitas Pelita Harapan. 2021. “The Identification of Economic Benefits for Local Communities in the Implementation of Sustainable Tourism in Kereng Bangkirai Tourism Village.” Jurnal Akademi Pariwisata Medan 9(2):56–64.
Kurnia Fitri, Valina Sinka, dan Reni Ria Armayani Hasibuan. 2025. “Keadilan Distribusi Dalam Ekonomi Islam Sebagai Solusi Untuk Ketimpangan Sosial Di Indonesia.” Jurnal Inovasi Ekonomi Syariah Dan Akuntansi 2(4):59–71. doi: https://doi.org/10.61132/jiesa.v2i4.1237.
Marslathifah, Ailsa Nur, Asri Sukma, Noer Rahayu, and Sri Damayanti. 2025. “Keadilan Distributif Dan Ketimpangan Sosial Dalam Kebijakan Kenaikan Tunjangan DPR.” Equality: Law and Social 1(2):75–79.
Meiyenti, Ira, Ika Agustina, Erry Fitrya Primadhany, Tumija, and Elvira Mulya Nalien. 2023. “Menganalisis Kebijakan Fiskal Dan Moneter: Dampaknya Terhadap Stabilitas Ekonomi.” Jurnal Ekonomi Dan Kewirausahaan West Science 1(03):186–95. doi: 10.58812/jekws.v1i03.503.
Meyrina, Susana Andi. 2017. “Perlindungan Hak Asasi Manusia Bagi Masyarakat Miskin Atas Penerapan Asas Peradilan Sederhana Cepat Dan Biaya Ringan.” Jurnal HAM 8(1):25. doi: 10.30641/ham.2017.8.25-38.
Muhammad Yorga Permana, Nabiyla Risfa Izzati, Media Wahyudi Askar. 2022. “Measuring The Gig Economy in Indonesia: Typology, Characteristics, and Distribution.” Jurnal Manajemen Teknologi 21(3):339–58. doi: 10.12695/jmt.2022.21.3.7.
Norazam Mohd Noor, Mazlan Che Soh. 2025. “Kesediaan Golongan Miskin Tegar Merebut Trend Baharu Di Malaysia Menerusi Ekonomi Gig: Satu Tinjauan Di Cheras, Kuala Lumpur.” Journal Of Economics And Sustainability 7(1).
Nuryadi, H. Deni, M. H. Fakultas Hukum, Singaperbangsa Karawang, Jl H. S. Ronggowaluyo, Teluk Jambe, and Timur Karawang. 2016. “TEORI HUKUM PROGRESIF DAN PENERAPANNYA DI INDONESIA.” Jurnal Ilmiah Hukum DE’JURE: Kajian Ilmiah Hukum 1(2):394–408. doi: 10.35706/DEJURE.V1I2.515.
Okri Handoko, Dodi, Popi Adiyes Putra, Rifki Ismail, and Andri Soemitra. 2023. “Bauran Kebijakan Fiskal Dan Moneter Terhadap Perekonomian Dalam Perspektif Syariah.” Jurnal Tabarru’: Islamic Banking and Finance 6(1):12–20. doi: 10.25299/jtb.2023.vol6(1).12616.
Sari, Ayumi Kartika. 2023. “Pengaruh Politik Hukum Dalam Penegakan Hukum Di Indonesia.” Dalihan Na Tolu: Jurnal Hukum, Politik Dan Komunikasi Indonesia 2(02):51–58. doi: 10.58471/dalihannatolu.v2i02.241.
Soniansih, Seni, Yopi Kusmiati, and Bintan Humeira. 2021. “Komunikasi, Teknologi Informasi Dan Ketenaga Kerjaan Kajian Perkembangan Inklusi Teknologi Digital Dan Pengangguran Di Indonesia.” Virtu: Jurnal Kajian Komunikasi, Budaya Dan Islam 1(2):102–12. doi: 10.15408/virtu.v1i2.23400.
Wendy Wiraganti, Risna, Aji Santoso, and Ajeng Hijriatul Aulia. 2025. “Analysis of the Politicization of Regional Bureaucracy on the Neutrality of State Civil Apparatus Performance: Analisis Politisasi Birokrasi Daerah Terhadap Netralitas Kinerja Aparatur Sipil Negara.” Mendapo: Journal of Administrative Law 6(1 SE-Article):22–40.
Yasid, M. 2019. “Perilaku Menabung Ibu Rumah Tangga Keluarga Miskin Peserta Program Ikhtiar Lembaga Keuangan Mikro Syariah Berbasis Kelompok Di Bogor, Jawa Barat.” Tazkia 90.
DOI: http://dx.doi.org/10.58258/jihad.v8i2.10658
Refbacks
- There are currently no refbacks.
Copyright (c) 2026 Aulora Cinthia, Elsa Elsa, Elsae Elsae, Rea Adventia Wineini

JIHAD : Ilmu Administrasi dan Hukum 2745-9489 (Print), 2746-3842 (Elektronik) is licensed under a Lisensi Creative Commons Atribusi-BerbagiSerupa 4.0 Internasional.
Jurnal ini diterbitkan oleh Lembaga Penelitian dan Pendidikan (LPP) Mandala.
Alamat: Jl. Lingkar Selatan, Perum Elit kota Mataram Asri Blok O. No. 35, Jempong Baru, Sekarbela, Kota Mataram NTB. Indonesia